کلیشه چاپ نایلون چیست؟ طراحی، ساخت و عوامل قیمت

کلیشه چاپ نایلون یکی از اجزای مهم در فرآیند چاپ فلکسو روی فیلم‌های پلاستیکی است. طرح، نوشته و لوگویی که قرار است روی محصول چاپ شود ابتدا برای فرآیند چاپ آماده شده و سپس براساس تفکیک رنگ‌ها، کلیشه مناسب ساخته می‌شود.

کیفیت این مرحله می‌تواند مستقیماً روی وضوح نوشته‌ها، خطوط، ترام‌ها و هماهنگی رنگ‌های چاپ نهایی تأثیر بگذارد. به همین دلیل کلیشه‌سازی فقط ساخت یک صفحه چاپ نیست و باید با نوع دستگاه، طرح و مشخصات سفارش هماهنگ باشد.

در ادامه بررسی می‌کنیم کلیشه فلکسو چیست، نوع آنالوگ و دیجیتال چه تفاوتی دارند، برای چاپ چندرنگ چند کلیشه لازم است و هزینه ساخت آن به چه عواملی بستگی دارد.

کلیشه چاپ نایلون چیست؟

در چاپ فلکسو، کلیشه صفحه‌ای انعطاف‌پذیر است که بخش‌های مربوط به طرح روی سطح آن قرار می‌گیرند. این صفحه روی سیلندر دستگاه نصب می‌شود و در زمان چاپ، مرکب را از سیستم مرکب‌رسانی دریافت کرده و تصویر را به سطح فیلم منتقل می‌کند.

کلیشه‌های مورد استفاده در فلکسو امروزه معمولاً از مواد فوتوپلیمری ساخته می‌شوند. در بازار ایران اصطلاح «کلیشه ژلاتینی» نیز برای این نوع صفحات چاپ بسیار رایج است.

بنابراین وقتی در صنعت بسته بندی از کلیشه ژلاتینی نایلون صحبت می‌شود، معمولاً منظور همان صفحه انعطاف‌پذیر مورد استفاده در چاپ فلکسو است.

ارتباط کلیشه با چاپ فلکسو

فلکسو یکی از روش‌های رایج برای چاپ روی فیلم‌ها و بسته بندی‌های انعطاف‌پذیر است. در این روش برای انتقال هر بخش از طرح چاپی، کلیشه متناسب با فایل طراحی و دستگاه ساخته می‌شود.

صفحه چاپ روی سیلندر نصب می‌شود و هنگام حرکت دستگاه، تصویر برجسته روی آن مرکب را به سطح فیلم منتقل می‌کند.

برای آشنایی کامل‌تر با این روش می‌توانید صفحه چاپ فلکسو را مشاهده کنید.

کلیشه ژلاتینی چیست؟

«کلیشه ژلاتینی» نام رایجی است که در بازار چاپ ایران برای صفحات انعطاف‌پذیر فلکسو استفاده می‌شود. از نظر فنی، بسیاری از کلیشه‌های مدرن فلکسو از مواد فوتوپلیمری حساس به نور ساخته می‌شوند.

انعطاف‌پذیری این صفحات باعث می‌شود بتوان آن‌ها را روی سیلندر دستگاه نصب کرد. مشخصات کلیشه نیز باید با ماشین چاپ، نوع کار و کیفیت موردنظر هماهنگ باشد.

بنابراین هنگام سفارش، بهتر است علاوه بر عبارت «ژلاتینی»، نوع کلیشه، روش ساخت و سازگاری آن با دستگاه چاپ نیز مشخص شود.

آنالوگ و دیجیتال چه تفاوتی دارند؟

یکی از دسته‌بندی‌های مهم در کلیشه‌سازی فلکسو، کلیشه‌های آنالوگ و دیجیتال است.

در روش‌های آنالوگ، فرآیند ایجاد تصویر روی صفحه با مراحل و فیلم‌های پیش‌چاپ متناسب با سیستم انجام می‌شود. در سیستم دیجیتال، آماده‌سازی سطح کلیشه با فناوری دیجیتال و تجهیزات تخصصی انجام می‌شود.

این تفاوت می‌تواند بر توانایی بازتولید جزئیات، ترام‌ها و کنترل کیفیت چاپ اثر بگذارد، اما انتخاب نوع مناسب فقط به نام «دیجیتال» یا «آنالوگ» محدود نیست و دستگاه چاپ و نوع پروژه نیز باید بررسی شوند.

برای چاپ چندرنگ چند کلیشه لازم است؟

در چاپ فلکسو، طرح قبل از ساخت کلیشه به رنگ‌های چاپی تفکیک می‌شود. به طور معمول هر رنگ چاپی به تصویر و کلیشه مربوط به همان رنگ نیاز دارد.

برای مثال، اگر یک طرح شامل چند رنگ مجزا باشد، فایل هر رنگ باید به صورت جداگانه برای مرحله کلیشه‌سازی آماده شود تا هنگام چاپ رنگ‌ها در موقعیت صحیح نسبت به یکدیگر قرار بگیرند.

به همین دلیل افزایش تعداد رنگ‌ها می‌تواند تعداد کلیشه‌های موردنیاز و در نتیجه بخشی از هزینه آماده‌سازی چاپ را افزایش دهد.

تابا پلاست امکان بررسی سفارش‌های چاپ نایلون و نایلکس را تا 1 تا 8 رنگ براساس مشخصات سفارش دارد.

فایل طراحی قبل از کلیشه‌سازی چگونه آماده می‌شود؟

کیفیت فایل طراحی یکی از مراحل مهم قبل از ساخت صفحه چاپ است. طرحی که روی مانیتور مناسب دیده می‌شود، الزاماً بدون آماده‌سازی برای چاپ فلکسو قابل استفاده نیست.

ابعاد واقعی چاپ، نوشته‌ها، خطوط، تصاویر، تعداد رنگ‌ها و محل قرارگیری اجزای طرح باید قبل از ساخت بررسی شوند. سپس رنگ‌های مورد استفاده تفکیک می‌شوند تا اطلاعات لازم برای هر کلیشه مشخص شود.

این مرحله اهمیت زیادی دارد؛ زیرا پس از ساخت صفحه چاپ، تغییر اساسی در طرح ممکن است نیازمند ساخت مجدد کلیشه مربوطه باشد.

مراحل کلی آماده‌سازی تا چاپ

فرآیند از دریافت یا طراحی فایل آغاز می‌شود. پس از بررسی ابعاد محصول و سطح قابل چاپ، فایل برای شرایط ماشین چاپ آماده و رنگ‌ها تفکیک می‌شوند. سپس اطلاعات هر رنگ برای تولید صفحه مربوط به آن آماده می‌شود.

بعد از ساخت، کلیشه‌ها روی سیلندر یا سیستم نگهدارنده دستگاه نصب می‌شوند. در مرحله تنظیم چاپ نیز موقعیت رنگ‌ها نسبت به یکدیگر کنترل می‌شود تا طرح نهایی با هماهنگی مناسب روی فیلم منتقل شود.

در نتیجه طراحی، پیش‌چاپ، ساخت کلیشه و تنظیم دستگاه اجزای جدا از هم نیستند و کیفیت خروجی به هماهنگی این مراحل وابسته است.

رجیستر رنگ‌ها چرا اهمیت دارد؟

در یک طرح چندرنگ، تصاویر مربوط به رنگ‌های مختلف باید هنگام چاپ در موقعیت صحیح روی یکدیگر قرار بگیرند. به این هماهنگی اصطلاحاً رجیستر رنگ گفته می‌شود.

اگر آماده‌سازی فایل، ساخت صفحه یا تنظیم دستگاه مناسب نباشد، ممکن است لبه رنگ‌ها نسبت به یکدیگر جابه‌جا دیده شوند و کیفیت ظاهری طرح کاهش پیدا کند.

به همین علت باید طرح از ابتدا با محدودیت‌ها و قابلیت‌های روش چاپ موردنظر طراحی شود.

چه عواملی روی کیفیت نتیجه تأثیر می‌گذارند؟

کیفیت نهایی تنها به خود کلیشه وابسته نیست. فایل طراحی، تفکیک رنگ، کیفیت ساخت صفحه، نصب صحیح روی دستگاه، تنظیم فشار، مرکب و شرایط ماشین چاپ همگی در نتیجه نهایی نقش دارند.

بنابراین حتی یک کلیشه باکیفیت نیز در صورت تنظیم نامناسب فرآیند، به تنهایی تضمین‌کننده خروجی مطلوب نخواهد بود.

آیا می‌توان از کلیشه دوباره استفاده کرد؟

در بسیاری از سفارش‌ها، اگر طرح تغییر نکرده باشد و صفحه چاپ سالم باقی مانده باشد، امکان استفاده مجدد از آن در سفارش بعدی وجود دارد.

شرایط نگهداری، نوع کلیشه، میزان استفاده و سلامت سطح آن در قابلیت استفاده مجدد تأثیر دارند.

اما اگر لوگو، نوشته، ابعاد طرح یا بخش مربوط به یک رنگ تغییر کند، ممکن است ساخت کلیشه جدید برای همان قسمت ضروری باشد.

چه زمانی باید کلیشه جدید ساخته شود؟

نیاز به ساخت مجدد معمولاً زمانی مطرح می‌شود که اطلاعات موجود روی طرح تغییر کند یا صفحه قبلی دیگر کیفیت لازم را نداشته باشد.

• تغییر لوگو یا نام تجاری
• تغییر متن یا اطلاعات محصول
• تغییر ابعاد طرح
• اضافه یا حذف شدن یک رنگ
• تغییر مهم در ساختار گرافیکی
• آسیب یا فرسودگی صفحه قبلی

چه عواملی روی قیمت کلیشه تأثیر دارند؟

هزینه کلیشه‌سازی عدد ثابتی برای تمام پروژه‌ها نیست. ابعاد سطح چاپ، تعداد رنگ‌ها، نوع صفحه، فناوری ساخت و مشخصات موردنیاز دستگاه از عواملی هستند که می‌توانند روی هزینه تأثیر بگذارند.

در بسیاری از خدمات کلیشه‌سازی، ابعاد صفحه یکی از پایه‌های محاسبه قیمت است و با افزایش سطح موردنیاز، هزینه نیز تغییر می‌کند. تعداد رنگ‌ها نیز مهم است؛ زیرا طرح چندرنگ معمولاً به صفحات جداگانه برای رنگ‌های مختلف نیاز دارد.

بنابراین بهتر است قبل از اعلام هزینه، فایل طراحی و ابعاد چاپ بررسی شوند و از درج قیمت ثابت در یک مقاله آموزشی خودداری شود.

تفاوت کلیشه فلکسو با سیلندر هلیوگراور

یکی از اشتباهات رایج این است که تمام واسطه‌های انتقال طرح در روش‌های چاپ را «کلیشه» یکسان در نظر بگیریم.

در چاپ فلکسو، صفحه فوتوپلیمری انعطاف‌پذیر روی سیلندر نصب می‌شود. اما در چاپ هلیوگراور ساختار متفاوت است و تصویر در سلول‌های حک‌شده روی سیلندر چاپ قرار می‌گیرد.

بنابراین کلیشه فلکسو و سیلندر هلیو دو ابزار متفاوت مربوط به دو فرآیند چاپ متفاوت هستند.

برای آشنایی با روش دوم صفحه چاپ هلیوگراور را مطالعه کنید.

آیا شابلون سیلک همان کلیشه فلکسو است؟

خیر. در چاپ سیلک طرح از طریق توری و شابلون به سطح منتقل می‌شود، در حالی که فلکسو از یک صفحه برجسته انعطاف‌پذیر برای انتقال مرکب استفاده می‌کند.

به همین دلیل آموزش ساخت شابلون سیلک نباید با فرآیند کلیشه‌سازی فلکسو یکی در نظر گرفته شود.

اگر می‌خواهید با آن روش آشنا شوید، مقاله دستگاه چاپ سیلک را مشاهده کنید.

قبل از ثبت سفارش چاپ چه اطلاعاتی آماده کنیم؟

برای بررسی دقیق پروژه بهتر است نوع محصول، ابعاد، طرح موردنظر، تعداد رنگ‌ها و مقدار سفارش مشخص باشند.

اگر فایل طراحی آماده است، بررسی آن قبل از کلیشه‌سازی می‌تواند مشخص کند که آیا برای شرایط چاپ نیاز به اصلاح یا آماده‌سازی بیشتری وجود دارد.

اگر هدف شما سفارش چاپ روی فیلم‌های نایلونی و نایلکسی است، اطلاعات تخصصی‌تر درباره شرایط این خدمات در صفحه چاپ نایلون و نایلکس قرار دارد.

جمع‌بندی

در چاپ فلکسو، کلیشه واسطه‌ای است که طرح را از سیستم چاپ به سطح فیلم منتقل می‌کند. صفحات فوتوپلیمری که در بازار با نام کلیشه ژلاتینی نیز شناخته می‌شوند، براساس فایل طراحی و رنگ‌های موردنیاز آماده می‌شوند.

تعداد رنگ، ابعاد طرح، روش ساخت، کیفیت فایل و مشخصات دستگاه از عوامل مهم در کلیشه‌سازی هستند. همچنین در صورتی که طرح تغییر نکند و صفحه سالم باقی بماند، امکان استفاده مجدد از آن در سفارش‌های بعدی وجود دارد.

شناخت این مرحله کمک می‌کند هزینه آماده‌سازی چاپ و محدودیت‌های طراحی قبل از شروع تولید بهتر مشخص شوند.